Nocioni dhe Karakteristikat e Oligopolit
Oligopoli eshte ajo forme e struktres se tregut ku ne anen e ofertes na paraqiten disa ndermarje te forta ( dy ose me shume) te cilat ofrojne ne treg gjith vellimin e prodhimit. Ndersa nga ana e kerkeses kemi numer shume te madh te blersve. Ne te gjitha rastet kur Oligopoli perbehet nga dy ndermarje quhet DUOPOL.
Oligopoli si struktur e tregut me se shpeshti eshte i perqendruar ne industrin automobilistike , ate te naftes, kompjuterave etj. Ne Oligopol ndermarjet kane si prodhime homogjene po ashtu edhe prodhime te diferencuara. Ne kushtet e Oligopolit pervec barrierave ekonomike ligjore si barriera te mundshme na shfaqen prodhimet e diferencuara, shpenzime te larta per reklama per promovim, propagande etj. Cdo nermarje pjestare e Oligopolit kur te merr vendim qofte per prodhimin ose per cmimet duhet te merr parasysh edhe qendrimin e firmave tjera pjestare ne Oligopol mbasi suksesi i vendimit te tij do te nvaret nga qendrimi i ndermarjes tjeter, pjestaret ne Oligopol jane te ndryshem si per kah madhesia e tyre, homogjeniteti i prodhimeve, mardheniet ne mes tyre etj.
Ceshtja e cila eshte me shum rendesi per antaret e oligopolit paraqet konflikt ne mes dy tipeve te sjelljes se ndermarjeve dhe ate:
- Marrveshja ( sjellja koperative)
- Konkurenca ( Sjellja jokoperative)
Kur antaret e Oligopolit bejne marrveshje per vellimin, per kuoten e ofertes per lartesin e cmimeve ateher ajo gjendje ne treg i ngjan MONOPOLIT.
Ne vartesin e dyte kur pjestaret e Oligopolit bejne gara ne mes veti ne menyr qe njera ndermarje ta pervetson nje pjes te tregut nga nje ndermarje tjeter. Mirepo kjo do te arrihet ne qoftese ndermarrja e cila deshiron ta pervetson nje pjes te tregut nga ndermarja tjeter vetem ne qoftese ndermerr ndonjeren nga keto veprime :
- Te rris cilsin e prodhimeve
- Te rris cilesin e sherbimeve
- Te ofroj ne treg produkte te reja
- Te zbatoj reklama me agresive.
Ne baze te kesaj mundemi te konstatojme se ne te gjitha rastet kur antaret e Oligopolit lidhin marrveshje ne mes veti ajo struktur e tregut i ngjan Monopolit. Ne rastin e dyte kur antaret e Oligopolit zhvillojne garen e konkurences ajo struktur e tregut i ngjan KONKURENCES SE PERSOSUR.
Dhe se fundi ne qoftese ne nje Oligopol zvoglohen barrierat per inkuadrimin e ndermarjeve te reja dhe rritet numri i antareve te Oligopolit ajo struktur e tregut gjithnje e me teper largohet nga Monopoli dhe i afrohet KONKURENCES SE PERSOSUR.
